من دارم نمیرم و تو داری نمیمونی *
« پائینو نگاه نکن – Don’t Look Down» نام فیلمی است که چندی پیش توفیقی شد و آن را دیدم . یک فیلم آرژانتینی به کارگردانی الیسئو سابیلا محصول سال ۲۰۰۸ . این فیلم اگر چه داستان خیلی ساده ای دارد یا جز دسته فیلمهای تین ایجری محسوب شود اما دیدنش برای تمامی زوج ها در هر رده ی سنی پیشنهاد میشود . پسر جوانی ( الوی ) که پس از فوت پدرش به خوابگردی افتاده ، شبی در همین خوابگردی ها به پشت بام خانه شان رفته و چندین خانه را طی میکند تا اینکه به طور اتفاقی به داخل خانه ای می افتد که پیرزنی به همراه نوه اش در آنجا زندگی می کنند . نوه پیرزن دختر جوانی است که تعطیلاتش را پیش مادربزرگش می گذراند . این اتفاق باعث آشنائی الوی با این خانواده دو نفره می شود . داستان آنقدر ساده و سر راست پیش می رود که شما در طول اثر انتظار هیچ اتفاق پیچیده ای را ندارید . تکلیف بیننده با داستان فیلم روشن است . حتی در طول زمان فیلم پایانش توسط الویرا ( نوه پیرزن ) مشخص میشود . تنها دلیل تاکید نگارنده بر آموزنده بودن این فیلم آن است که در این اثر هفتاد و هشت دقیقه ای به نکاتی اشاره میشود که عدم توجه به آن یکی از مهمترین عواملی است که باعث افزایش آمار طلاق در کشورمان شده است . نکاتی که به درستی آموزش داده نمی شود و حتی زوج های جوان هم ممکن است در برخی موارد از بیان کردن مستقیم آن خودداری کنند . الوی که از کودکی به کمک پدش یاد گرفته که با چوب پا راه برود . در جوانی رکورد دار راه رفتن با بلند ترین چوب پا می شود که ۴ متر بالاتر از سطح زمین بوده است . او روزی با همان چوب پا که توسط آن درخت سروی را به آغوش کشیده به خواب می رود . شاید شروع خوابیدن الوی از اینجا باشد پیش از آنکه بخواهد ناخواسته به خوابگردی بی افتد … خوابی که در آسمان شروع می شود و بیداری اش روی زمین اتفاق می افتد …
1 ) این فیلم اگر چه یک فیلم قصه محور است اما بیننده تنها در یک مورد درگیر داستانش می شود و آنهم مهمترین قسمت فیلم ؛ پایان آن است . یعنی رفتن الویرا که در انتها همین اتفاق می افتد که به نوعی درگیری بیننده با رفتن الویرا را می توان ادویه خود فیلم دانست . ( در صحنه ای الوی ، در لباس تبلیغاتی یک پیراشکی رفته ، اگر چه بهمراه باقی همکارانش لباس های یک دست پوشیده اند اما او به عنوان یک گوشت تازه ادویه زده شده معرفی می شود ) .
2 ) این فیلم را می توان به نوعی فیلمی در ستایش زندگی دانست . ( اگر چه این نوع توصیفات تکراری شده اند ) اما اولین اتفاق این فیلم مرگ پدر الوی است . پدر الوی یک کارگاه ساخت سنگ قبر دارد و او شاگرد پدرش است . الوی بعد از مرگ پدر به خوابگری می افتد و به نوعی تبدیل می شود به مرده ای که در خواب راه می رود و در بیداری رویای پدر را می بیند . اولین بیداری الوی مربوط میشود به زمانی که به اشتباه در خانه ی الویرا به روی تخت او می افتد … و همین آشنائی او با الویراست که باعث می شود کم کم نگرشش به زندگی تغیر کرده و خوابگری اش تمام شود …
3 ) این فیلم اگر چه خیلی کم خرج به نظر می رسد و بیشتر سکانس های آن در خانه و اتاق الویرا می گذرد اما تدوین فیلم که به دو بخش تقسیم میشود ریتم یکنواخت و خسته کننده اش را جبران می کند . بخش اول آن داستان خطی الوی و الویرا است که حجم عظیم فیلم را فرا گرفته . بخش دوم ، گذشته الوی و داستان پدر الوی و معشوقه ی اوست که به صورت غیر خطی در لا به لای بخش اول روایت می شود . اگر چه این روش تکنیک تازه ای محسوب نمی شود ولی مناسب ترین راه برای روایت این دو جریان انتخاب شده است .
4 ) بر خلاف کارگردانی خوب این اثر ، بازیگری خوبی را نه برای نقش الویرا Antonella Costa ، و نه برای نقش الوی Leandro Stivelman شاهد هستیم . اگر چه بازیگر نقش الویرا با تجربه تر از بازیگر نقش الوی به نظر می رسد .
5 ) چند نکته مهم هم در طول فیلم اتفاق افتاد که اشاره کرده به آن خالی از لطف نیست . خانواده ی الویرا یک خانواده یهودی هستند . مادر بزرگ الویرا در اولین برخوردهایش با الوی به هاله ی نوری اشاره می کند که او را احاطه کرده است . همچنین تیتراژ پایانی فیلم با قطعه ای از مولانا شروع می شود . (فارسی به آرژانتینی و بعد انگلیسی و دوباره به فارسی ترجمه شدنش شده این ) .
دریائی هست که از ما دور نیست / نامرئی هست اما پنهان نیست / صحبت از آن کردن ممنوع است / هنوز یک گناه و نشانی از ناسپاسی که نبود ، هست .
البته لازم به ذکر است ترجمه خوب این فیلم در زیرنویس آن هم بی تاثیر نیست . در برخی قسمت ها مترجم اصطلاحاتی را به طور کامل شرح داده است . امیدوارم با زیرنویس خوبی آن را ببینید . اگر آرژانتینی بلدید که هیچ . : -)
* یکی از دیالوگ های زیبای فیلم که در پایان نیز اتفاق می افتد و دختر با اینکه می داند پسر عاشق اوست ، مثل همیشه می گذارد و می رود
منبع عکس : اینترنت
